วันพุธที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2560

มีคนถามมาว่าพระสมเด็จแบ่งยุคต้น กลาง ปลายอย่างไร การแบ่งยุคนั้นมีการแบ่งออกอยู่หลายกลุ่ม ตามความเข้าใจของกลุ่มนั้น ๆเช่นพวกพ่อค้าพระ เขาเล่นพิมพ์ของหลวงวิจารณ์ เจียรนัย กลุ่มนี้จะนับปี พ.ศ.๒๔๐๗ เป็นยุคต้นเพราะหลวงวิจารณ์ท่านเริ่มแกะพิมพ์ให้ และเป็นปีที่หลวงปู่โตท่านได้เป็นสมเด็จด้วย ส่วนของตัวผมเองได้แบ่งพระยุคต้นเริ่มในสมัย ร.๒-ร.๓ คือ พ.ศ.๒๓๕๒-๒๓๖๗ ยุคกลาง ร.๓-ร.๔ พ.ศ.๒๓๖๗-๒๔๐๗ ยุคปลาย ร.๔-ร.๕ พ.ศ.๒๔๐๗-๒๔๑๕ เหตุที่พระยุคกลางนับมาสิ้นสุด พ.ศ.๒๔๐๗ ไม่นับปี พ.ศ.๒๓๙๔ ซึ่งเป็นปีที่ร.๔ ขึ้นครองราชนั้น เหตุเพราะการสร้างพระและการแกะพิมพ์ทรงไม่มีการเปลี่ยนแปลงชัดเจนจนมาถึงปี พ.ศ.๒๔๐๗ เป็นปีที่ท่านได้เป็นสมเด็จ และหลวงวิจารณ์ เจียรนัย เริ่มเข้ามาแกะแม่พิมพ์ให้ ในขณะเดียวกันเริ่มใช้น้ำมันตั้งอิ๊วมาเป็นตัวประสานเนื้อพระ เพิ่มจากที่จะใช้เพียงน้ำอ้อยเคี่ยว น้ำผึ้งและยางไม้เท่านั้น จึงนับปี พ.ศ.๒๔๐๗ เป็นปีแรกของพระยุคปลาย ที่เล่ามาทั้งหมดนี้เป็นการแบ่งยุคในความเข้าใจของผม ใครจะนำไปใช้ก็ได้ ซึ่งการแบ่งยุคนั้นเพียงเพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้นและตรงกันในกลุ่ม แต่ใครจะแบ่งอย่างไรนั้นก็ไม่ผิด ซึ่งถ้ากลุ่มนั้นเข้าใจและสื่อสารตรงกัน